Кудакеев Жениш, Талас облусу, Өзгөрүш айылы

Айларды кол менен санашкан

Кыргыздар айлардын жаңырышын оңой эле санашкан. Мисалы, колдун манжасындагы сөөктөрү менен санашкан. Колдун чуңкурлары жана дөңчөлөрү менен. Мен жакшы санай албайм, бирок таянем санап жатчу эле, “ии бул ай отузунан, же бул ай отуз биринен жаңырат” деп. Мисалы, дөңгө чыкканда отуз бири, ылдыйга түшкөндө отузу деп.

Жыл саноо

Жыл санайбыз деп Алехи Салам жаныбарларды чакыра баштайт экен. Ошондо төө “мен, мен эле болом” деп баштайт. “Күн чыкканын ким биринчи көрсө,  ошол жыл башы болот” дейт.  Ошол учурда төөнүн куйругу узун болуп, жерге тийип турчу экен. Чычкан ошол төөнүн куйругуна секирип, төөнүн башына чыгат экен. Чычкан кичинекей болгондуктан, төө аны сезбей калат. Ошентип күн чыгып келе жатканын, чычкан биринчи болуп «мен көрдүм, мен көрдүм» деп кыйкырат. Ошондуктан жылдын башы чычкан болуп калган. Ошондо төө арданып кетип, куйругун кесип ыргытып жиберген экен. Ошондуктан төөнүн куйругу кыска болуп калыптыр.

Leave a Reply