Дилдемурат уулу Ысакжан, 78 жашта. Талас району, Көк-Кашат айылы

This post is also available in: Орусча

Ысакжан атанын үйүндө кичинекей китепче бар экен, ошол китепчеде төмөнкүдөй маалыматтар камтылыптыр.

Күндүн убакты-саатка бөлүнүшү.

  1. Сопу-садык – түн жарымынан ооп, жылдыз суюла баштаган кез.
  2. Таң-атар – жарыктын жышааны келе баштаган кез.
  3. Акшам (саар) – жарык түшүп, бирок күн шооласы көрүнө элек кез.
  4. Күн жайылган – күндүн нуру жер бетине тегиз жайылган кез.
  5. Шашке – күн бир аркан бою көтөрүлгөн кез.
  6. Улуу шашке – саат11.30 гатуура келет.
  7. Жалган түш – саат 12.00-12.30 гатуура келет.
  8. Чак түш – күн так төбөгө келген кез.
  9. Түш оогон – күн оң капталга оогон кез, же саат 14.00-14.30
  10. Бешим – күн батарга бир аркан бою калган кез, же саат 16.30-17.00
  11. Дигер – күн тегиз баткан кез.
  12. Шам – күүгүм түшө баштаган кез.
  13. Куптан – көз байланган чак.
  14. Эки куптан – караңгылык толук түшкөн чак.
  15. Түн – жандуунун баары уйкуга кирген кез.
  16. Түн бышкан кез – түн ортосу – жылдыз толгон кез, же саат 01.00
  17.  Таңдан – көз байланган чак.

Жаз – 1. амал – март – апрель

           2. собур – апрель – май

Жай – 1. жовза – май – июнь

            2. саратан – июнь- июль

            3. осат – июль – август

            4. сумбула – август – сентябрь

Күз – 1. мийзам – сентябрь – октябрь

           2. акран – октябрь – ноябрь

Кыш – 1. токсон башы – ноябрь – декабрь

             2. токсон – декабрь –январь – февраль

             3. чилде – (40 күн) – 22-декабрдан тартып 40 күн

             4. үт – февраль- март

Жылды мезгилдерге бөлүштүргөндө эрте жаз, жаз, жай, жай чилде, күз, кеч күз, кыш, кыш чилде, ала-шалбырт деген атоолор дагы кеңири колдонулат.

Алтын Казык – Полярная звезда

Чолпон – Венера

Саманчынын жолу – Млечный путь

Үркөр – Плеяды

Алты аркар – Малая Медведица

Жети аркар (Жетиген, 7 каракчы) – Большая Медведица