Ыбралиева Марита шам жагуу жөнүндө

This post is also available in: Англисче, Орусча

[Бул текст “Кыргызстандагы мазар басуу: Талас тажрыйбасынын негизинде”

(Бишкек: Айгине, 2007) китепте жарык көргөн]

Бүбү Ыбралиева Марита:

– 7 шам бул ата-бабалардан келе жаткан салт-санаа, ошолордон калган белги, бул ырым бизге окшогон адамдарда сакталып калган да, бул ырым бизге аян аркылуу же болбосо буйрук аркылуу берилет. Бул ырымдын белгиси 7 шам жагуу менен түзмө-түз улуу күчтөргө байланышка чыгасың, шам жагып аларга белгиңди бересиң. Мазардын ээлери, касиеттери болот, ошол касиеттер шыр эле биз менен байланышка чыкпайт, Алланын периштелери аркылуу бизге байланышка чыгышат, анан биз мазарга барганда ошол периштелер бизге көңүлүн бурат. Аларга биз ички сырыбызды же кандайдыр бир касиеттерибизди билдириш үчүн ырым-жырым жасашыбыз керек. 7 шам болсо бул Алла Таалага жалынуу, бул шамды кандай максат менен жагып жатасың, эмне белгилерди сага бериш керек, эмне белгилерди сен кудайдан ала аласың, жакшы сыр белгилерди бериш үчүн, өзүңдүн ойлогон ой-максаттарыңды аткарыш үчүн периштелерге же кудайга байланышка чыга турган сырдын бир белгиси, ал эми булактары көп, ар түркүн. 7 шамдын 7 сыры бар, бир эле шамдын белгиси бул кудайга арноо, 7 шамды жетөөгө арнайсың, ошонун биринчиси – кудайга арноо. Ал эми кудай 7 кабат көктүн эң башында. Кабат-кабат көктүн өзүнүн пирлери, ээлери бар, ошол буйрук менен периштелер жерде жашап жаткан жаратылыштын бардык күчүнө, анан бизге байланыштыра турган белгилери болот. Бир эле шамдын белгиси аябай көп. 7 шамды жагып байланышка чыгып жатканда жети шамдын жетөө тең кабар беришет. Анан ошонун бирөөсүнүн эле кабарын угуп каласың, анткени байланыш аябай кыска мөөнөттүн ичинде болот. Калган кабарлары бизге табышмак бойдон кала берет. 7 шам жагуу – бул Алла менен байланыш түзүү.

Шам негизи нака чийден жасалыш керек, башка жерлерде чийден эмес, башка нерселерден да жасашат экен. Бул негизинен туура эмес, анан чий жок болгондуктан ушундай кылып аткарып коюшат го деп ойлойм, анан мейли, жасап жаткан иштери кабыл болсун деп ичимден ойлонуп калам. Чий деген бул илгери ата-бабаларыбыздын рухтары өткөн мазарлуу, касиеттүү жерлерде өсөт, жөн эле жерде чий өсө бербейт. Ошондой чийден алабыз, анан пахта керек. Бул ырымда пахтанын колдонулгандыгынын себеби, пахта деген да аябай ыйык буюм, анткени пахтадан не бир деген нерселер жасалып жатпайбы. Эң эле таза иштетилбеген ак пахтаны алып, аны чийге орош керек. Анан май болот, анда да жөн эле майды колдонбош керек, же сары май, же малдын майы, же таза чигит май болуш керек. 7 шам жагып жатканда сөзсүз даарат алып, анан жагуу керек. 7 шам ырымы бул ааламдагы табышмактуу сырларды чечип алууга жардам берет. Бизге азыр ар кандай табышмактуу сырлар келип жатпайбы, жердин, суунун ошолордун сырларын чечкенге шамдын күчү жетет.

– 7 шам жагуу ырымын кайсыл жерде аткарасыз?

– Каалаган жерде болот, кааласаң мечитке жаксаң болот, кааласаң мазарга жаксаң да болот. Үй да мазар болуп эсептелинет, үйгө да жакса болот, үйдөн бул ырым коломтодо аткарылат, анткени коломтодо очок эне болот. Анан үй да ыйык болуп саналат, эгерде отурган жериңди ыйык тутпасаң, сен адамдык парзыңды аткарбаган болосуң. Себеби адам өзү тамак ичкен жерин ыйык тутпай ырым-жырымдарды карманбаса, мисалы, тамак ичип жатканда келме келтирип, же болбосо өткөн арбактарга куран окуп койсо тамагы сиңимдүү болот да, ошол учурда тамактын ырахаты жакшылык менен белгиленет. Ал эми ырым-жырымдарды колдонбосок жаманчылык болот.

Шам бизге качан керек болгондо жага беребиз, убакытты өлчөп кереги жок. Бирок шам шам намазынан кийин кечки убакытта жагылат. Анткени шам намазы учурунда жин-шайтандардын баары жүргөн убак болот. 7 шам шам намазынан кийин жагылса чоң сооп болот. Анткени жин-шайандар адамдарды аябай азгырышат. Ошол жин шайтандар жүргөн убакта шам намазы окулат, ошондуктан бул ырымды шам намазынан кийин аткаруу керек. Көп учурларда адамдар ошол шам намазы учурунда кырсыктарга учурашат, анткени аларды жин шайтандар азгырышат.

Бул ырымды көбүнчө көзү ачыктар аткарат. Анткени мындай ырым-жырымды жөнөкөй адамдар, молдолор жасашпайт. Шамдын өзүнүн белгилери болот. Мисалы мен өзүмдүн алысыраак сиңдиме шам жагып касиетин ачып, бата берген элем. Ал учурда сиңдим ооруп жаткан эле, анан мага шам жак деп белги берилгендиктен шам жаккам. Анан ошондо сиңдим ыйлабадыбы, «сен шам жагып жатканда, мен атамдын өлгөнүн көрдүм» деп. Ошол шамды кечинде жаккан болчубуз, анан эртең менен сопсоо болуп турган атасы кайтыш болуп кеткен. Шамдын кээ бирөө адамдын өлгөнү, төрөлгөнү, адамдын тагдырын да көрсөтүп коет. Шамдын өзгөчө касиеттери көп. Алдын ала боло турган нерселерди да көрсөтүп коюшат.

– 7 шам жагуу ырымы боюнча кандайдыр бир окуя уламыштарды билесизби?

– Уламышы – шамды биздин жолду туткандар, умай энелер, көзү ачыктык кылгандар, негизи эле адамга жардам кылам, эмне керек болсо жардам берем деп жүргөн Алла Таалама жагып калган адамдар жагышат, ал эми молдолор жакпайт, анткени куранда оттун ээси шайтан деп айтылат. Ошондуктан молдолор от жагып шайтан чакырып жатат деген ишенимде болушат. Бирок, тескерисинче, шам жагып биз периштелерди чакырабыз, ааламдык күчтөрдүн байланышына чыгабыз. Көпчүлүктөр муну туура түшүнө бербейт, бирок мен молдолордон угуп калдым, илгери шам жагуу улуу пайгамбарларыбызда болгон экен. Куран китептин бир жеринен көрсөтүштү, бирок ачык айтып терең киришпейли деп коюшкан. Пайгамбарлар шамды мечиттерге жагышчу экен. Шам жагуунун сырын, касиетин байланыштарга чыкканда, же аян аркылуу, же түзмө-түз кайыптарга байланышка чыкканда билгизип коюшат. /зүм жаңы ак жолго түшкөндө шам жагууну билбей жүрчүмүн, анан кийин гана түшүндүм бул ырымды. Биз бу дүйнөдө тирүүбүз, жарыкчылыкта баарын алат экенбиз, ал эми жарыкчылыкка эмне кирет, ден-соолук, бакыт, үй-бүлө, жакшылык, тынчтык мындан башка да көп нерсе кирет, ошолордун баарын алабыз, ал эми тиги жашап жаткан жер жарык болот, көрүң жарык болот, бейиштин үстүндө жүрөт экенсиң, шамдын кыскача берген кабары ошол болду, ал эми ичинде дагы канча деген сырлар бар.