Ыйык жер басуунун эрежелери

This post is also available in: Англисче, Орусча

Бул эрежелер Айгине 2005-2007-жылдары уюштурган ыйык жерлердин шайыктарынын, кыргызчылык кармаган адамдардын жана көп жалдан бери зыярат кылып жүргөндөрдүн жолугууларында талкууланган. Толук тизмелерин “Кыргызстандагы мазар басуу: Талас тажрыйбасынын негизинде” (Бишкек: Айгине, 2007, 119-121-б.) көрсөнуз болот.

Мазар басуунун жана зыярат кылуунун талап-эрежелери

Мазарга келээрде жана келгенде:

– Ниет кылуу, таазим этүү, ишенүү;

– Даарат алуу, тазалануу;

– Дасторкон алып баруу (шартына жараша)

– Ыйык жерди таза тутуу, колдон келишинче тегерек-четин иретке келтирүү;

– Тиешелүү ырымдарды аткаруу: тилек айтуу, бата тилөө, куран окуу;

– Эркектер жана аялдар болуп бирге келген учурда, ыйык жердин астанасын алгач эркек адамдын атташы.

Тыюу салынган нерселер:

– Ыплас нерселерди жасоо;

– Семичке чагу, арак ичүү, тамеки чегүү;

– Орой сөздөрдү айтуу;

– Мылтык колдонуу;

– Баш кийимсиз, кыздар үчүн шымчан келүү (ажат жерлер жабык болушу керек);

– Ыйык жердин жаратылышына зыян келтирүү;

– Ыйык жерге тиешелүү буюмдарды алып кетүү, бүлдүрүү;

– Ыйык жерлерге (дарактарга) чүпүрөк байлоо;

– Келин, кыздардын белгилүү күндөрү ыйык жерге келүүсү.

Сунуш:

– Ыйык жерде соопчулук кутучасы болсо, зыяратчынын ага өз ыктыяры менен колдон келишинче акча салуусу.

 

Leave a Reply