Ысык-Көл району

This post is also available in: Англисче, Орусча

[Бул текст “Ысык-Көлдөгү ыйык жерлер: касиет, зыярат, өнөр”

(Бишкек: Айгине, 2009) китепте жарык көргөн]

1. Байбото мазары

Чоң-Сары-Ой айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – булак. Айылдын түндүк-чыгыш тарабында, кашарлардын жанында жайгашкан.

2. Бак мазары

Өрнөк айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – бак. Мазар Жар-Булак деген жерде, айылдын түштүк тарабында 7 чакырым алыстыкта жайгашкан. Жанында кашар бар.

3. Иминдин мазары

Баетовка айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – терек, бадалдар, булак. Айылдын түндүк тарабында жалгыз аяк жол менен барганда шаркыратма бар. Бул шаркыратманын бийиктиги 10 метрге жакындайт. Үстүндө жалгыз терек, бери жагында бадал түптөр өсөт. Мазар эки тоонун ортосунда – коктудан орун алган.

4. Иминдин мазары

Сары-Ой айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – терек, булак, бадалдар. Баетовка менен Сары-Ой айылынын түндүгүндө, тоонун боорунда булак агып турат. Булактын тегерегинде 4 терек бадалдар бар – ошол жер мазар.

5. Кайнар-Булак мазары

Көк-Дөбө айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – терек, булак. Мазар Жаркынбаев айылынын күн чыгыш жагында, кара жолдон 4 жарымдай чакырым алыстыкта жайгашкан.

6. Калыгул Олуя күмбөзү

Кара Ой айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – күмбөз. Кара-Ой айылында, жолдун түндүк тарабында, айылдын чок ортосунда жайгашкан. Жолдун жээгинен арыктан суу агып турат.

Калыгул Олуянын күмбөзүн мындан 143 жыл мурда эл курган. Ал топурактан куюлган кыш менен курулган. Азыр дагы жаңы күмбөздүн ичинде урандылар сакталып турат. 1998-жылы небереси Турдакун Усубалиев сыртынан курчап, төбөсү чоң күмбөз куруптур. Күмбөздүн төрт тарабы окшош, ичине киргенге эшиги жок. Мрамор таштар коюлуп, ага Олуянын ойлору чегилип жазылган:

Мындан ары кызыгы жок,

Мактанып жер жетеби?

Адам мындан кетээрби?

Ысык-Көлдөн чыкпагыла, балдар!

7. Касаболот мазары

Чоң-Сары-Ой айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – булак, терек. Чоң-Сары-Ой айылынын түндүк күн чыгыш тарабында жайгашкан. Мазардын жанында баздар бар.

8. Кессеңир мазары

Булан-Сөгөтү айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – жардын боору, чычырканак, кичинекей булак. Мазар Булан-Сөгөтү айылына караштуу Кессеңир капчыгайында жайгашкан. Капчыгай эки айылдын ортосунда. Ысык-Көлдөн 1-1,5 чакырым тоону аралап, түндүк тарапка кеткен Кессеңир капчыгайынын ичинде булак, булактын үстүндө бир түп чычырканак өсүп турат. Чычырканакта эски чүпүрөктөр байлануу.

9. Курманбек мазары

Сары-Камыш айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – терек, өрүк, чычырканак. Сары-Камыш айылында көл тарапта, кара жолдон 800-900 метр алыстыкта жайгашкан. Тегерегинде чычырканактар бар. Теректин бийиктиги – 10-12 метр болот.

10. Кызыл-Киндик мазары

Тору-Айгыр айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – булак. Тору-Айгыр айылынын маңдайында, Кызыл- Киндик тоосунда 3 чвкырым аралыкта жайгашкан.

11. Өрүк мазары

Ананьево айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – өрүк багы. Ананьево айылынын түндүгүндө, Чет-Байсоорун айылынын күн чыгышында жайгашкан. өрүк мазарынан көп алыс эмес жерде «өрүктүн Сиңдиси» деп аталган кичинекей өрүк багы турат . Бул корулган жаш мазар болуп эсептелинет.

12. Орток мазары

Кара-Ой айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – булак, чоң ийилген кара талдар. Кара-Ой айылынын түндүк чыгыш тарабында, 5-6 чакырым алыстыкта, тоонун этегинде жайгашкан. Ал жердегилер Орток -жайлоосунун этеги деп коюшат экен. Күнгөй-Ала-Тоо тоосунун айылга жакын этегинде жайгашкан.

13. Төш мазары

Кароол Дөбө айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – жалгыз тал. Кароол-Дөбө айылынын түндүк чыгыш жагында айылга жакын жерде, тоонун этегинде, арыктын жээгинде кураган жалгыз бак жерде жатат. Мазардын сырын билген айылдын тургундары кураган бакты отунга алып кетишпей, зыярат кылышат.

14. Терек мазары

Жаркынбаев айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – үч терек. Мазар Жаркынбаев айылынын күн чыгыш жагында, кара жолдон 200-300 метр алыстыкта турат. Мурун бул жерде 4 терек болгон экен. Азыр 3 терек турат. Биринчи теректин ортосунда өрүк бар. Теректин бийиктиги – 10 метр, туурасы – 7 метр. Экинчи теректин бийиктиги – 5 метр, туурасы – 4 метр, ал эми үчүнчү теректин бийиктиги – 4-5 метр, туурасы – 4 метр.

15. Үч-Булак мазары

Тамчы айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – булак, тал. Тамчы айылына караштуу Үч-Булак деген кыштоодо жайгашкан.

16. Чолпон-Ата мазары

Чолпон-Ата шаары

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – булак, теректер. Чолпон-Ата шаарынын сырты менен жайлоого кетчү жолдун боюнда, жардын боорунда теректер өсөт, жана алардын жанында булак чыгып турат.

17. Чолпон атанын күмбөзү

Чолпон-Ата шаары

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – күмбөз. Мазар Чолпон-Атага түштүк тарабынан кире беришинен шаарга 300 метрдей жетпей, жолдун чыгышында, көл тарабында жайгашкан. Күмбөз ошол аймакта жашап өткөн, олуя Чолпон атага арналып, жогорку кенештин депутаты Рыспек Акматбаев тарабынан тургузулган. Күмбөздүн бийиктиги болжол менен 6 метр, ак мрамордон, ислам таризинде курулган.

18. Эки-Тал мазары

Орто-Өрүктү айылы

Кароолчусу жок

Мазардын түрү – эки тал. Орто-Өрүктү айылынын түштүк батыш тарабында көлгө жакын жерде, айылдан 1 чакырым жерде жайгашкан.

Leave a Reply