Шудуман жылуу суусу

Зардалы айылы

Ыйык жердин түрү – булактар

Шудуман жылуу суусу – булак. Зардалыдан 4-5 км. аралыкта Шудуман жылуу суусу жайгашкан. Бул жерге зыяратчылар келип, кан чыгарып, куран окуп, сыйынып, дары суудан шыпа таап кетишет. Жылуу суунун касиетинен улам, суук көчкүлөрдүн ортосунда жайгашкан аймак жапжашыл болуп, кооздугу менен да адамды өзүнө тартып турат. Шудуман дайрасын бойлой жалгыз аяк жолдон жогору 100-150 метржерде ысык суу чыгат. Суу дубалдын бетиндей таштын арасынан, тандырдын оозундай тешиктен, булоосу чыгып агып турат. Суунун ысыктыгы 80 градус. Төмөн карай он чакты көлмөлөргө биринен чыгып кийинкисине куюлуп, андан ары дайрага барып кошулат. Суунун ысыктыгынан зыяратчылар көлмөлөрдүн төмөнкү жактарында гана чөмүлө алышат. Ысык суудан15 метраралыкта таштын арасынан ысык буу чыгып турат. Ал жердин айланасы таш менен тосулган. Үстү жабылган, “парный” деп коюшат. Зыяратчылар ичине кирип, тердеп шыпаа алышат, анда деңиздин шарындай үн чыгып турат.

Шудуман жылуу суусуна жетпей үч жерде даары суулар чыгып турат. Суудагы күкүрттүн (серанын) молдугунан, суу аккан арык, андагы таштар сапсары болуп калган. Шудуман суусундай эле бул суулардын күчү менен сөөл, жарага да даба табышат. Шудуман жылуу суусу жана анын айланасындагы аба – дарылык касиети менен көп ооруларга шыпаа. Муун, ашказан, астма, жыныстык ж.б. ооруларынан азап чеккендер ал жерге барып, айыгып кетишет. Бул суунун касиетин москвалык илимпоздор иликтеп, дарылык касиети жагынан так ушундай жер эч жерде жок деп баалашкан. Союз мезгилинде Прибалтика, Германия тараптан туристтер келип, эс алып кетишчү.