Берсин: Түш аянда сүйлөшүү

[Бул интервью Талас  аймагында 2005-жылы Айгине тарабынан жүргүзүлгөн изилдөөлөр убагында алынган. Биринчи жолу жарыкка чыгып жатат]

Берсин эже:

Мага баары айкын эле көрүнүп калат. Кашымкан деген кемпирдин чымыны бар.  “Көзүмдү үйлөп берип кой” деп атайын келиптир, каалабасам деле. Кандай үйлөдүм, ошондой мага анын үч кара кемпири өттү.  Ал кемпир баарын билип турат. Атайы жаман нерселерин өткөрөйүн деп келди мага.

Каза болуп калган апамдын  арбагы келип, “ай  балам бекер  көрдүң”  деп кулагыма шыбырады.  Апам менден он метрдей алыс туруп алыптыр. Ак кийимчен экен. Ошондон кийин баарыбыз оорудук.

Коңшума барып айттым:”Сен мен жөнүндө эмне ойлоп жатасың, оюңдун баарын мен кечинде эле түшүмдө, сезимимде эле окуп коём. Жөн жүр” дедим.

Мен арбактар менен ачык сүйлөшпөйм.  Нуриладан жээним Назгүлдүн көзү ачылган. Ал да сүйлөштүрөт. Бир жолу Таласка барып калсам, “таенем сиз менен сүйлөшөм” деп жатат деп калды. “Мейли” дедим, сүйлөштүрдү. Апам ошондо мага айтты го «мага эркек баладан буйрубаптыр, кыз баладан буйруптур. Эми ашты  ургаачы уй союп өткөрөсүңөр.  Каргаша болордун алдында, эшикте бир кара карга кон берди, кандай пайда болду, баламдын ажалы ошондой келди, эч кимиң байкаган жоксуң », – деди. Бирок ошол иним каза болордо, апам түшүмө кирип, жалгыз чотум бар эле, каерге койдум деп эле издей берчү. Жээним айтат “сиз билиптирсиз, түшүңүздө көрүптүрсүз” деп. “Алты күн аркаңыздан ээрчиген экен таенем”, – дейт. Апам улам эле маңдайыма көрүнө берчү, бирок ошондо мен өзүм эч нерсе сезбептирмин. Мен айылда айыт чыгаарын да билип коём.

Бир арбак артымдан ээрчип жүргөндөй болот. Он мүнөт эле жата койсом, талыкшып чарчагандай, уктабайм, дене шалдырап бара жатканда      оң жагымдан бирөө сүйлөп турат. Жаш кезим эле, сууга баргам,  бирөө эле “бүгүн Өмүрбек өлөт” деп айтты. Эки жакты карасам эч ким жок. Шашып эле эрте үйгө келип, Абдылдага айттым:”Өмүкең жакшы эле кой айдап чыгып бара жатат, кайтыш болот экен, ушуну оюуңа алып койчу”,    дедим. Ошол күнү келип эле төрттөрдө каза болду.

Аппак ак калпак кийген, узун бойлуу бирөө айтты, ким экенин билбейм. Экинчи жолкуда өзүмдүн атам тууралуу кабар берилди. Эшикке чыксам эле тез жардам өйдө кетип бара жатыптыр. Апамдын үнү угулду: «Үйүңдө бир чарчы да матаң жок эле», -деген. “Неге”  дегенче эле эки-үч  аял келди, атамды угузаарын сездим.

Кийин да даана эле билип калдым. Догдурда жаткам, эртең менен “Камчыбек каза болот бүгүн”  деп бирөө айтып калды кулагыма. Жанымдагы кемпирге айтсам:”Өмүрү узун болот экен” деп койду. “Жок өлөт, көрөсүз го, мага арбактар айтып турат”, – дедим. Ошол күнү өтүптүр. Арбактарга жооп кайтарбасам да, мага айтат.

Leave a Reply